Nieuw boek is uit!!

Nieuw boek is uit!!

Onlangs publiceerde ik mijn nieuwe boek over lesgeven in de vechtsporten! Dit hardcover en full color handboek voor de kickbokstrainer is het resultaat van het ontmoeten en opleiden van honderden kickboks- en MMA-leraren. Het behandelt de belangrijkste onderwerpen als het gaat om training en lesgeven in vechtsporten. Het boek is geschreven voor trainers en leraren die kickboksers spiritueel, moreel, emotioneel sociaal, mentaal en fysiek sterker willen maken. Daarvoor is verantwoord, efficiënt en uitdagend kickboks-onderwijs nodig. Dit omvangrijke boek behandelt derhalve kennis van (ped)agogiek, psychologie, didactiek, methodiek, motorisch leren, trainingsleer, juridische en medische zaken. Met intervieuws met topexperts als Henk Kraaijenhof, Michel van Halderen, Danny de Vries, John Kenbeek, Ray Staring, Jan Bloem en vele anderen!

Spelgericht trainen

Spelgericht trainen

Hoe maak je sporters beter in hun sport? En hoe hou je sporters gemotiveerd? Twee cruciale vragen en uitdagingen voor trainers. Is urenlang ideaaltypische technieken inslijpen de beste manier? En wat doen we met de a-motivatie of ‘moetie-vatie’ van met name ook jonge sporters? Of is er nog een andere optie? In sportgericht bespreek ik deze andere optie: de spelgerichte benadering. Een benadering die al geruime tijd bestaat en zeker in het bewegingsonderwijs meer regel dan uitzondering is. Fascinerend genoeg staat de spelgerichte benadering in de sport nog in de schaduw van de techniekgerichte benadering. Is het tijd voor verandering?

KVLO: kickboksen als pedagogisch trefspel!

KVLO: kickboksen als pedagogisch trefspel!

Primeur! Kickboksen als pedagogisch trefspel! In dit mooie nummer van de KVLO-LO mocht ik een artikel schrijven over kickboks pedagogiek en kickboksen als pedagogisch trefspel. In het artikel doe ik een poging de pedagogische potentie van kickboksen als pedagogisch trefspel te verwoorden. Geïnspireerd door lector Nicolette van Veldhoven en onderwijs pedagoog en favoriet schrijver Gert Biesta. In het artikel bespreek ik de spelkenmerken, het speldoel en de speluitdagingen van kickboksen als trefspel. Aan de orde komen ‘raken versus niet geraakt worden’ en het spelkwadrant (scoren-opbouwen-storen-voorkomen).

De Motorische Toolbox

De Motorische Toolbox
Ben je sport, vechtsport of weerbaarheidstrainer en geef je nog steeds alleen maar verbale instructie? Heb je nog niets gedaan met impliciet leren? Dan is dit artikel voor jou. Voor mijn favoriete vakblad Richting Sportgericht mocht ik een artikel schrijven over nieuwe inzichten in motorisch leren en dan met name impliciet leren. In dit artikel bespreek ik alleen wat impliciet leren is en waarom het belangrijk is. Voor het volledige artikel verwijs ik je naar het blad Sportgericht.

Meer lezen

Boekbespreking: iedereen slaapt!

Boekbespreking: iedereen slaapt!

Of ik een korte bespreking wilde doen over een boekje over slapen vroeg Hanno van der Loo (Richting Sportgericht) mij? Natuurlijk! En wat een goed en leuk boek! Aangeraden door grote namen als professoren Erik Scherder en Dick Swaab. Om het artikel te lezen moet je de Richting Sportgericht lezen: al jarenlang het beste magazine voor wetenschappelijk onderbouwde info over sport, lichamelijke opvoeding en (fysio) therapie. Hieronder een korte samenvatting plus wat extra’s! Slaap, een belangrijk en zeker niet slaapverwekkend onderwerp!

Ik kon niet meer slapen

Zelf heb ik na een heftig werkgerelateerd incident te maken gehad met een kortdurende stress-stoornis waardoor ik dagen en soms een week lang niet meer in slaap kwam of halverwege de nacht keihard zwetend wakker werd. Ik heb nooit kunnen vermoeden hoe je fysiek en mentaal kapot gaat als je niet slaapt. In het boek wordt dit bevestigd: gezonde slaap is cruciaal in het verwerken van emoties! Slaap en met name de remslaap lijkt verantwoordelijk voor de normalisatie van emoties. Uit het boek leer ik ook dat slaap de feitelijke ‘traumatische’ gebeurtenis vast maar de slaap ontdoet de gebeurtenis van zijn emotionele lading. Volgens de auteur evolutionair handig want je kunt vergelijkbare situaties herkennen en vermijden terwijl je niet elke keer opnieuw alles letterlijk emotioneel herbeleeft.

Het boek

Het boek van 155 pagina’s en 12 hoofdstukken is een zeer vermakelijke en leesbare inleiding in alles wat met slapen te maken heeft. De onderwerpen die behandeld worden zijn voor iedereen herkenbaar omdat we allemaal slapen. De serieuze chronobiologische fysiologie wordt afgewisseld met spannende onderwerpen zoals slaapwandelende misdadigers en het slapen met slechts 1 hersenhelft. Maar ook genoeg direct toepasbare tips over de duur van het slapen, wat het ons oplevert en het aanpassen aan tijdzones. In deze boekbespreking komen 10 belangrijke onderwerpen aan de orde: de vele andere moet je echt zelf lezen in dit mooie boek dat aangeraden wordt door Erik Scherder en Dick Swaab

Hoeveel moet je slapen?

Een eenvoudige vraag zou je zeggen. Niks is minder waar! In het prachtige hoofdstuk, wat je echt moet lezen, concludeert van der Werf dat er geen eenduidig wetenschappelijk advies te geven is over hoe lang de slaap zou moeten zijn. Het enige advies wat gegeven kan worden is te zorgen dat de randvoorwaarden voor slaap optimaal zijn en vervolgens proefondervindelijk vaststellen wat bij jou het beste werkt. Een richtlijn hierbij is dat een klein beetje te kort slapen niet erg is en je helpt om de slaap voldoende diep en op schema te houden.

Zijn we minder gaan slapen?

Het boek is goed in het ontzenuwen van mythes. Een daarvan is de gedachte dat we als populatie minder zijn gaan slapen door de 24uurs economie en digitale tijdperk. Ik zou er honderd procent in geloven maar wat blijkt: er is geen wetenschappelijke evidentie voor de vermindering van slaap de afgelopen 50 jaar.

Slapen succesvolle mensen korter?

Van invloedrijke en succesvolle personen wordt vaak beweerd dat ze heel kort slapen en daardoor productiever zijn. Is die claim reëel? Er lijkt inderdaad enige waarheid te schuilen in deze claims aldus van der Werf. Kortslapers zijn vaker actief, extravert, minder depressief en angstig en meer adaptief. Je kunt echter niet vanaf nu besluiten drastisch korter te gaan slapen omdat onze slaapvoorkeur verankerd ligt in onze genetische opmaak en lichamelijke ritmes. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je niet kunt experimenteren met ‘iets’ vroeger opstaan

Slaap liever ‘iets’ tekort dan te lang!

Dit voelt echt tegen intuïtief: slaap liever iets te kort dan te lang. Een uur korter slapen dan gemiddeld is minder erg dan een uur langer slapen. Voordelen van iets tekort slapen zijn onder meer dat de slaap compact blijft en je minder wakker ligt. Ook val je de avond er na gemakkelijker in slaap. Beter iets tekort dan veel lang dus. Jammer, want uitgebreid blijven liggen voelde altijd als een gezonde weldaad.

Creativiteit

Creativiteit is van fundamenteel belang voor het voortbestaan van het individu en de soort, aldus van der Werf. Daarnaast is creativiteit natuurlijk een bron van plezier, verwondering en levensvervulling. Creativiteit is een combinatie van twee stadia: open (vrij denken) en gesloten (gefocust en doelgericht). Slaap is hierbij van groot belang. Tijdens slapen vervalt de cognitieve controle en kunnen gedachten vrijelijk met elkaar associëren.  Ruim baan voor de ‘open fase’ dus. Slaap zorgt er tevens voor dat zowel de open als gesloten fase optimaal functioneren: beide verlopen beter na een gezonde slaap! Dit komt mede omdat er in de hersenen een speciaal activiteitenpatroon aanwezig is  dat je toestaat je gedachten de vrije loop te laten. Slecht slapen verstoort dit patroon en dus de helft van het creatieve proces. Slapen is dus een voorwaarde om te kunnen dagdromen aldus van der Werf.

Slaap en First responders 

In mijn werk voor en bij first responders (Politie, maar ook brandweer en ambulance) heb ik veel te maken gehad met slaap. Te weinig slaap leidde in nogal wat situaties tot ernstige fouten en/of ongelukken. In het boek wordt dit bevestigd: te kort slapen t.g.v. werk leidt tot een grotere kans op ongelukken overdag.

Maar ook de fysieke training van speciale eenheden is een onbevredigende puzzel gebleven. Wat ga je doen als ze meer dan regelmatig in de ochtend bij je staan terwijl ze een nacht hebben doorgewerkt? Helaas heb ik op deze vraag geen antwoord in het prachtige boek gevonden.

In het boek wordt een harde conclusie getrokken: onregelmatig werk en met name nachtelijk werk is schadelijk voor de gezondheid. Het gaat dan niet eens om het korter slapen maar vooral om de verstoring van de regelmatigheid van werk en slaaptijden. Het lichaam heeft vooral behoefte aan een ‘ritme’ en sterk wisselende werktijden en vooral nachtelijk werk verstoren dit.

Slaap inhalen?

Tot mijn verbazing lees ik in het boek dat slaap een zelfregulerend proces is: als slaap wordt overgeslagen zal deze in de daaropvolgende periodes worden ingehaald. De duur en de diepte van de slaap nemen dan toe. Over dit onderwerp wordt verder weinig gezegd maar het roept belangrijke vragen op. Als slaap weer wordt ingehaald waarom is te weinig slapen dan toch zo schadelijk? Kun je dan toch nachten doorhalen als je daarna maar weer goed slaapt? Dit gegeven van slaap inhalen ben ik nog niet tegengekomen in de medisch-militaire literatuur waar zoals te verwachten ook veel aandacht is voor slaap.

Tot slot

Slaap is essentieel en verre van slaapverwekkend! In het boek en mijn artikel komen nog talloze andere fascinerende onderwerpen aan bod: van slaap en motorisch leren tot slaap en reizen tot mijn fascinerende ontdekkin dat sommige dieren maar met 1 hersenhelft slapen!

Drie lessen van Ton Leenders

Drie lessen van Ton Leenders

Als je ( afgeschreven) turnsters naar Olympisch goud kunt brengen dan heb je wat te vertellen toch? De lijst van sporters op Olympisch en Wereldniveau die Ton Leenders begeleidt heeft is enorm. Wat mij nog meer aanspreekt is zijn ongelooflijke ontwikkelingsdrang en nieuwsgierigheid: steeds maar weer op zoek naar meer en betere kennis, beter communiceren en beter begeleiden. Samen met vaste bijscholing bezoeker John Kenbeek schoven we aan bij NL coach bij een lezing van deze onnavolgbare duizendpoot. Ik keerde drie dingen:

1. Mensen die echt wat te vertellen hebben hoeven zich niet aan didactische regels te houden. Leenders spong als vanouds van het ene onderwerp naar het andere. Van het mogelijke kwaad van fructose naar een wetenschapsfilosofische discussie. Bij ieder ander zou je afhaken…maar dit is gewoon smullen. Wat fascinerend zijn verhaal over het trainen met Olympisch kampioene Sanne Wever! En hoe hij daar het voedselregime op zijn kop moest zetten.

2. Pas op met Fructose…of niet?

Vaak worden stoffen in ISOLATIE bestudeerd alsdus Leenders. Dan krijgen ze het etiket slecht of goed. Maar in het echte leven komen stoffen niet geïsoleerd voor en hangt goed of slecht af van de context en combinatie. Zo is fructose in een natuurlijke setting (appel) een andere stof dan wanneer geïsoleerd. Zijn pleidooi tegen de gevaren van isolatie is een eyeopener.

3. Hier goed, daar fout!

Wat in de ene situatie goed is kan in een andere situatie fout zijn. Mensen zijn divers, voeding is divers en training is divers. Pas op met het veralgemeniseren! Het is zo,n bekend gegeven, maar hoe vaak trappen we in de val van zwart wit denken. Zoals Leenders het zegt, maar ook mijn mentor Henk Kraaijenhof: onderzoek gaat over gemiddelden, topsport over unieke individuen. De boodschap: maatwerk.

Ps: dit doet me sterk denken aan de discussies binnen gevaarbeheersing bij politie en defensie. Ja, er zijn algemene oplossingen die vaak werken. Maar elke situatie is ook net anders en ik hoor collega Vanzanten nog zeggen: wat gisteren werkte kan morgen wel eens helemaal niet werken.

Bonus: 4 Belastbaarheid vergroten

Leenders heeft het keer op keer over belastbaarheid vergroten. Dit is de essentie van zijn werk. Dit doet me denken aan Bas Willemsen: ook hij ziet krachttraining voor sporters vooral als het vergroten van de belastbaarheid (van het bindweefsel).

Weetjes

Ik nodig je uit om zelf Leenders op te zoeken maar wil toch een paar leuke weetjes delen. Je kunt daar zelf verder onderzoek naar doen! Hier zijn wat uitspraken van deze boeiende man!

1. Slagroom is fantastisch, vooral als je het zelf maakt! Zonder suiker, beetje honing

2. Je kunt niet zeggen of melk wel of niet goed is. De ene kan er tegen, de andere niet.

3. Ga voor gefermenteerde melkproducten: kaas of yoghurt!

4. Ik weet niets van calorieën! En ik val mijn sporters er al helemaal niet mee lastig!

5. Hoe meer fruit, hoe beter je tanden.

6. De verarming van de Darm is een van de grootste problemen. Dit ontstaat al bij de geboorte. Daarom vraag ik bij intake ook altijd naar de geboorte.

7. Mensen die Engelse termen als Clean gebruiken in plaats van voorslaan e.d. moet je voor oppassen. Zij hebben waarschijnlijk weinig verstand van Olympisch gewichtheffen.

Vertaling wetenschap naar praktijk

Vertaling wetenschap naar praktijk

Wat kun je leren van de Bondscoach baanwielrennen? En wat kun je leren van Prof. Dr. Erik Scherder, Leo Pruimboom en Frits Muskiet? Veel, heel veel!

In dit artikel voor sportgericht vertaal ik de wetenschappelijke kennis van het Life style congres van Bonusan en de bijeenkomst van de Vereniging voor Bewegingswetenschappen (VVBN) naar de praktijk van de trainer/coach. Wederom een tweetal geweldig inspirerende bijeenkomsten. Juist door buiten je vakgebied te kijken kom je tot geweldig mooie en nieuwe inzichten.