In eerste instantie was ik geschokt en beledigd. Wordt ik vergeleken met de kip? Met onbenutte potentie?
De parabel van de arend voor mij in de kern over hoe het beeld dat je van jezelf hebt, bepaalt hoe je leeft.
De arend heeft alles in zich om te vliegen. Zijn vleugels, kracht en vermogen zijn er al. Maar doordat hij tussen kippen opgroeit, leert hij zichzelf als kip te zien. Hij past zijn gedrag vervolgens aan dat zelfbeeld aan. Zelfs wanneer hij letterlijk ziet wat hij zou kunnen zijn — de arend hoog in de lucht — denkt hij: dat is iets anders dan ik.
Daar zitten voor mij een paar sterke lagen in.
Identiteit: “that’s what he thought he was.” Niet zijn werkelijke mogelijkheden, maar zijn overtuiging over wie hij is, begrenst zijn leven.
Sociale omgeving: de andere kippen vertellen hem wat mogelijk en onmogelijk is: “He belongs to the sky. We belong to the earth.” We leren voor een belangrijk deel wie we denken te zijn via onze omgeving.
Onbewustheid: dit is precies waarom De Mello de parabel koppelt aan awareness. De tragedie is niet dat de arend niet kán vliegen. Hij weet niet dat hij kan vliegen.
Onbenut potentieel: daarom noemt de schrijver zichzelf later een “golden eagle, unaware of the heights to which I could soar.” De boodschap is niet simpelweg “geloof in jezelf”, maar eerder: misschien leef je binnen grenzen waarvan je niet beseft dat je ze zelf hebt leren aannemen.
Wakker worden: bij De Mello betekent bewustzijn leren zien welke ideeën, angsten, verwachtingen en identiteiten je voor werkelijkheid bent gaan aanzien.
En het einde maakt de parabel behoorlijk confronterend:
“So the eagle lived and died a chicken, for that’s what he thought he was.”
Hij ontdekt het nooit. Dat is volgens mij de waarschuwing van het verhaal: je kunt je hele leven leiden vanuit een aangeleerde versie van jezelf zonder ooit te onderzoeken of die versie werkelijk klopt.
De Mello gaat daarin nog een stap verder. Niet alleen: “Waarom doe ik wat ik doe?”, maar:
“Wie heb ik geleerd dat ik ben — en wat zou er mogelijk worden als dat verhaal niet waar blijkt te zijn?”
Uit Awareness: The Perils and Opportunities of Reality van Anthony de Mello