In gesprek met Eric Jumelet over TRAP Kickboksen en de professionalisering van vechtkunst in zorgcontext. We hebben het over de kracht van “Conscious Combat”: niet vechten als instinctief overlevingsmechanisme, maar als een bewuste vorm van verbonden gedrag. In verbinding met jezelf en de ander een fysieke confrontatie aangaan en ruimte innemen met de nadruk op persoonlijke groei en mentale gezondheid. Deze filosofie, die ook door verschillende wetenschappelijke onderzoeken is onderbouwd, is de kern van TRAP trainingen en therapie.
Het gesprek opent met de verbinding tussen vechtkunst, psychomotorische therapie (PMT) en trauma. Erik vertelt over zijn achtergrond in vechtsport op de middelbare school, waar hij aanvankelijk veel discipline en groei vond, maar later merkte dat het fanatieke, pushende karakter van vechtsport hem juist onrust gaf. Een kantelpunt ontstaat wanneer zijn trainer een training afsluit met vijf minuten tai chi, wat bij Erik voor het eerst diepe rust oproept. Dit moment wekt zijn fascinatie voor de wisselwerking tussen lichaam en geest.
Vanuit die fascinatie verdiept hij zich verder in vechtkunst, yoga, meditatie en retraites, en herkent hij zichzelf later volledig in de opleiding Psychomotorische Therapie. Als therapeut in de specialistische GGZ werkt hij vooral met mensen met complex trauma en vroegkinderlijk trauma. Zijn inzet van kickboxhandschoenen in therapie roept aanvankelijk weerstand op bij collega’s, maar blijkt juist complementair: hij kan cliënten bereiken die via praten alleen niet geholpen zijn.
Dit leidt tot de ontwikkeling van TRAP Kickbokstherapie, een methodiek die staat voor Traumasensitief werken, Regulatie, Assertiviteit en Psychomotorische Therapie. De methode groeit van een workshop tot een volwaardige opleiding en bereikt inmiddels honderden therapeuten. TRAP wordt steeds meer gepositioneerd als kenniscentrum, met samenwerking met onderzoekers en opleidingen.
Vervolgens gaat het gesprek dieper in op waarom vechtkunst therapeutisch werkt. Erik legt uit dat de GGZ sterk verbaal en cognitief is geworden, terwijl trauma zich juist in het lichaam vastzet. Vechtkunst creëert directe, ervaringsgerichte leercontexten waarin het stresssysteem onmiddellijk wordt aangesproken. Confrontatie, nabijheid en fysieke dreiging maken patronen zichtbaar die in het dagelijks leven ook optreden.
Daarna bespreekt hij hoe PMT in de praktijk begint: niet meteen met actie, maar met kennismaking en veiligheid, waarna cliënten zo snel mogelijk iets mogen ervaren. Lichaamsbewustzijn staat centraal: leren voelen wat spanning en ontspanning doen, waar grenzen liggen en hoe het lichaam signalen geeft. Het lichaam fungeert daarbij als kompas.
Het gesprek verschuift naar trauma en het concept van de window of tolerance. Mensen met trauma hebben vaak een smalle bandbreedte waarin ze gereguleerd blijven en schieten snel in hyperarousal (vechten/vluchten) of hypoarousal (bevriezen/dissociatie). Erik beschrijft hoe TRAP en PMT traumasensitief werken door veiligheid, spel en regulatie centraal te stellen, en waarom reguliere vechtscholen voor sommige mensen juist schadelijk kunnen zijn.
Vervolgens gaat het gesprek over de vijf fasen van TRAP, variërend van speels kennismaken met vechtkunst tot actieve traumaverwerking en het herontdekken van het lichaam na trauma. Ook komt de spanning tussen therapie en sport aan bod: vechtsporttrainers die therapeutisch willen werken, en therapeuten die vechtsport inzetten. Erik is kritisch op beide kanten wanneer scholing ontbreekt en pleit voor samenwerking en duidelijke kaders.
Daaruit ontstaat het Trainer Plus-programma, mede gebaseerd op het CCC/KOPP-KOV-onderzoek, waarin vechtsport wordt ingezet voor jongeren met een kwetsbare thuissituatie. Trainers krijgen hierin extra kennis over stress, gedrag, afstemming en regulatie, zonder therapeut te worden.
Het gesprek eindigt met toekomstvisie: TRAP als kennis- en opleidingscentrum, samenwerking met universiteiten, lopend en toekomstig onderzoek, publicaties, en de droom van een opleidingsplek midden in de natuur waar vechtkunst, therapie, reflectie en persoonlijke ontwikkeling samenkomen.
✦ Drie mooie quotes (verbatim)
“Je lichaam is een prachtig kompas.”
— Jumelet
“Je lichaam heeft je de hele dag door van alles moois te vertellen,
als jij daarna leert luisteren.”
— Jumelet
“Psychomotorisch werken is mindfulness in actie.”
— Jumelet
✦ Drie call to actions
1. Ga ervaren in plaats van alleen praten
“Ik kan er een uur over praten wat PMT is, maar eigenlijk moet je het gewoon een keer even voelen.”
Call to action: Organiseer of volg een ervaringsgerichte sessie waarin het lichaam centraal staat.
2. Zoek de samenwerking over grenzen van disciplines heen
“Het mooiste vind ik als de twee gaan samenwerken, als ze elkaar gewoon opzoeken en gaan versterken.”
Call to action: Breng vechtsporttrainers en therapeuten actief met elkaar in gesprek.
3. Werk traumasensitief, ook buiten de therapiekamer
“Wat voor toon zet je neer? Hoe begroet jij de mensen bij de voordeur al gelijk?”
Call to action: Reflecteer op je eigen houding, setting en veiligheid bij elke training of sessie.
✦ Drie reflectievragen
Luister ik werkelijk naar wat mijn lichaam mij vertelt?
“Wat vertelt dat lijf mij en wat heb ik daaraan?” — Jumelet
Creëer ik veiligheid voordat ik confronteer?
“Mensen met trauma hebben een heel klein window…dan ben je niet meer leerbaar.” — Jumelet
Gebruik ik mijn vak als middel of als doel op zich?
“Kickboxen is niet heilig. Het is maar een middel.” — Jumelet