Yaël werkt in het hoger politieonderwijs aan de Politieacademie in Apeldoorn. Ik ontmoette hem toen hij begon als IBT-docent binnen OBT Midden-Nederland. Gedreven en fit – zo herinner ik hem me. Yaël heeft een CIOS-achtergrond en is een fanatiek beoefenaar van vechtsporten zoals BJJ en MMA. We stonden dan ook regelmatig samen in de dojo. Vechtsport vormde jarenlang een belangrijk uitgangspunt in zijn IBT-lessen.
Op de foto het IBT team van toen nog IBT Utrecht.
Vanuit de overtuiging dat goed onderwijs begint bij écht begrip van het politiewerk, volgde hij vervolgens de politieopleiding en ging hij zelf het operationele werk in. In die periode vervulde hij verschillende neventaken en deed hij brede praktijkervaring op.
Na deze operationele fase keerde hij terug naar het politieonderwijs. Zijn visie op opleiden verschoof: minder nadruk op sportieve vaardigheden, meer focus op het geheel van professioneel handelen. Zijn onderwijs werd meer:
- integraal,
- contextgericht,
- en direct verbonden met de dagelijkse realiteit van het politiewerk.
Tegenwoordig is Yaël werkzaam binnen het hoger politieonderwijs aan de Politieacademie in Apeldoorn, waar hij praktijkervaring en didactiek samenbrengt.
Parallel daaraan volgt hij de deeltijdopleiding Learning & Development aan de HAN. Niet om diploma’s te stapelen, maar om zich blijvend te ontwikkelen als docent én als mens. Vakmanschap is immers nooit af. Juist daarin schuilt zijn kracht: blijven leren, reflecteren en groeien – samen met anderen.
Vraag 1
Wat zijn de drie belangrijkste tips voor beginnende IBT-docenten?
1. Bouw voort op wat er al is
Ga ervan uit dat (politie)mensen al veel kunnen — en dat het meeste al goed gaat. Leer niet krampachtig nieuwe dingen aan, maar herhaal, versterk en bouw verder op bestaande vaardigheden. Verdieping gaat boven stapeling.
“I fear not the man who has practiced 10,000 kicks once, but I fear the man who has practiced one kick 10,000 times.”
— Bruce Lee
2. Blijf zelf leren en laat de praktijk spreken
De meeste wijsheid zit bij mensen die het werk dagelijks doen. Blijf als docent actueel en gebruik werkvormen die dwingen tot handelen en ervaren, zodat deelnemers zélf ontdekken wat nodig is en waarom. Goed onderwijs organiseert inzicht.
3. Serieus waar nodig, speels waar mogelijk
Soms moet er hard gewerkt worden. Soms mag er gelachen worden. Houd trainingen licht waar het kan, zodat mensen scherp, gemotiveerd en leerbaar blijven. Juist bij zware thema’s helpt speelsheid om betrokken te blijven en te blijven leren.
Vraag 2
Over welk IBT-thema zou je zelf nog meer willen leren?
Ik wil meer weten over hoe het belang van fysieke aanhoudingsvaardigheden geborgd blijft naast de BTGP-training, met onder andere het vuurwapen en de taser. Dit omdat fysieke controle in de praktijk vaak doorslaggevend zijn voor veilig optreden. Ik zie dat de huidige politieman/vrouw te veel op zijn geweldsmiddellen vertrouwd en hiermee belangrijke vaardigheden verliest en niet meer belangrijk lijkt te vinden.
Vraag 3
Welke werkvorm gebruik je graag en waarom?
Een werkvorm die ik vaak inzet is Playful RPD & HALO.
Het motto daarbij is:
Sneller zien – slimmer kiezen – leuker trainen.
Deze werkvorm combineert speels leren met elementen uit:
- HALO (Handen – Afstand – Lichaam – Omgeving)
- RPD (Recognition-Primed Decision Making)
Het doel is om patroonherkenning en besluitvorming laagdrempelig te trainen, zonder meteen complexe scenario’s te gebruiken.
Werkwijze
- De ‘verdachte’ trekt een kaart met één micro-cue
- De agent reageert binnen twee seconden
- Geen discussie, direct door naar de volgende cue
Voorbeelden van cues
- Handen: hand richting jaszak → afstand vergroten + verbaal kader
- Afstand: halve stap naar voren → positie aanpassen
- Lichaam: draaien richting uitgang → blokkeren of meebewegen
- Omgeving: object in de ruimte → positionering aanpassen
Waarom werkt dit?
- Het brein leert het snelst via korte, gevarieerde prikkels
- Spel verlaagt spanning en verhoogt leerbereidheid
- Patronen worden sneller herkend en toegepast
Onderzoek laat zien dat dit leidt tot:
- snellere informatieverwerking
- rustiger handelen
- betere besluitvorming onder druk
Wanneer inzetten?
- Na technieken (fixeren, controleren, boeien)
- Als tussenstap richting scenario-training
- Als warming-up of energizer
- Bij vermoeidheid of concentratieverlies
- Altijd gekoppeld aan proportionaliteit, subsidiariteit en veiligheid
Verdieping: RPD in het kort
Recognition-Primed Decision Making (RPD), ontwikkeld door Gary Klein, beschrijft hoe ervaren professionals in complexe, tijdkritische situaties beslissingen nemen zonder meerdere opties te vergelijken.
In plaats daarvan:
- herkennen ze patronen,
- simuleren mentaal één handelingsoptie,
- en handelen als die optie plausibel is.
Het gaat niet om de “beste” keuze, maar om een werkbare keuze die past bij de situatie.
Deze vorm van besluitvorming is gebaseerd op ervaring, contextbegrip en patroonherkenning.
