Als je mij in mijn ziel kijkt dan hebben deze drie drijfveren voortgeduwd (of aangetrokken) een groot deel van mijn leven. In elke levensfase een accentverschuiving.
Ik wilde als jonge jongen als eerste aan mezelf bewijzen dat ik voor mij zelf kon zorgen: materieel, fysiek en mentaal.
Er was geen vader als rolmodel want hij overleed toen ik zes was. Mijn moeder kon er niet zijn. Ik weet sinds kort ook dat ik een KOP ben geweest.
Mijn eerste echte drive was mijzelf kunnen voorzien en redden. En mezelf beschermen kunnen. De straat was een gevaarlijk plek.
Tot die tijd durfde ik trouwens geen afspraakjes met meisjes te maken. Ook al was ik een stoer ventje die op zijn 17e al karate les gaf. Ik voelde me nog niet stevig en mans genoeg.
En toen kwam mijn eerste meisje, later de moeder van mijn kinderen. Nu een dierbare vriendin ondanks onze scheiding jaren terug. Zorgen en beschermen kregen een diepere lading. Niet meer voor mezelf maar voor haar.
Met de komst van mijn kinderen – Samuel Hein en Muriel Hein – kregen provide en protect nog weer een diepere laag. Het ging nu om ons gezin. Elke vader of moeder weet waar ik het over heb.
En er kwam een derde drive bij: pass on oftewel doorgeven. Vooral mijn liefde en vertrouwen in hun. Maar ook mijn ervaringen en opgedane kennis. Natuurlijk gaan ze het gewoon zelf doen maar dat verandert mijn behiefte aan doorgeven niet.
Pass on neemt zowiezo toe als je ouder wordt. Ook in mijn werk als docent op het HBO en vele andere onderwijs en training instellingen.
De grote Erik Erikson verbindt “Pass On” rechtstreeks met de zevende levensfase van zijn psychosociale ontwikkelingsmodel:
Generativiteit vs. stagnatie — in de tweede levenshelft
Generativiteit betekent letterlijk voortbrengen, doorgeven, laten groeien.
Het gaat niet alleen om kinderen krijgen, maar om bijdragen aan iets wat verder reikt dan jezelf: het opvoeden van de volgende generatie, het delen van kennis, zorg en wijsheid.
Het tegenovergestelde is stagnatie: jezelf opsluiten in comfort of eigenbelang, waardoor je stopt met scheppen of geven.
Voor Erikson is Pass On de essentie van generativiteit:
“Adults need to be needed.”
Er komt een moment waarop geven belangrijker wordt dan krijgen.
Niet omdat je niets meer nodig hebt, maar omdat je voelt dat wat jij hebt geleerd, niet van jou alleen is.
Het mag door — in hen, in wie volgt, in wat blijft.
Zoals Erikson zei: volwassen worden is zorgen dat iets van jou verder leeft,
in woorden, daden of stil voorbeeld.
Dat is de ware erfenis: niet wat je bezit,
maar wat je doorgeeft.