De auteur van eat, pray en love komt met een boek dat inslaat als een bom. In een intens gesprek met Chip Conley vertelt Elizabeth Gilbert (Eat, Pray, Love) openhartig over haar liefdesverhaal, rouw, verslaving en herstel. Haar boek All the Way to the River is een rauwe getuigenis van codependency en love addiction – en van de weg naar bevrijding. Een indringende spiegel op de Liefde. En op verslaving: afhankelijk zijn van iets of iemand, er niet mee kunnen stoppen en weten dat het je niet vervuld. Bewustzijn een eerste stap. Maar zoals Gilbert zegt: “Discovery is not recovery“. Na de inzichten, volgt het werk.
Gilbert verteld hoe liefde verslaving betekent dat je mensen gebruikt als een drug: soms als stimulant, soms als sedatief. Niet om wie ze zijn, maar om wat ze jou laten voelen: “I use people to provide sensations and feelings in me that I cannot provide for myself.”
Codependency beschrijft ze als: “an unhealed wound looking for somebody to land on.” Het is de illusie dat je zonder de ander niet veilig of compleet bent.
Ook zegt ze dat iemand met liefdeverslaving alles geeft. Om liefde terug te krijgen. Wat niet werkt. Om vervolgen leeg achter te blijven.
De kenmerken van liefde verslaving
Kenmerken volgens Gilbert:
- Mensen gebruiken als drugs:
“I use people as stimulants or sedatives, because I cannot regulate my own nervous system.” - Het gaat om een patroon, niet om een persoon:
“In love addiction, it’s always about a pattern and never about a person.” - Onvermogen tot zelfregulatie: je zoekt buiten jezelf steeds iemand die je veiligheid, rust of opwinding moet geven.
- Dubbele dynamiek: vaak aangetrokken tot onbereikbare of toxische partners (stimulant), en tegelijk iemand achter de hand houden die “veilig” voelt maar eigenlijk saai of controleerbaar (sedatief).
- Zelfkennis helpt niet genoeg: “Discovery is not recovery. Self-knowledge availed us of nothing.” Je kunt precies weten waarom je zo doet, maar toch blijf je het patroon herhalen.
Essentie: Love addiction is een afhankelijkheid van relaties of romantische gevoelens om leegte, angst of onveiligheid te dempen. De ander wordt middel of medicijn, in plaats van gelijkwaardige partner.
Wat haar hielp?
Het besef dat controle een illusie is: “You don’t want to surrender because you’re afraid of losing control. But you never had control. All you had was anxiety.”
Twelve steps
Haar redding is ’twelve steps’. En dan met name stappen 2 en 3:
Step 2 “Came to believe that a Power greater than ourselves could restore us to sanity.”
Je hoeft het niet meer alleen te doen. Er is iets groters – liefde, kracht, God, of gewoon de steun van andere mensen – dat jou kan helpen weer in balans te komen. Het gaat erom te geloven dat herstel mogelijk is, ook al zie je nu nog niet hoe.
Step 3 “Made a decision to turn our will and our lives over to the care of God as we understood Him.”
Je besluit te stoppen met alles zelf proberen te controleren. In plaats daarvan kies je ervoor om je leven en je keuzes toe te vertrouwen aan dat grotere geheel. Je laat los wat je niet kunt sturen en richt je op vertrouwen, overgave en kleine stappen vooruit.
Overgave
Voor Gilbert is overgave niet verslagenheid, maar een bevrijding. Ze legt uit dat we vaak denken controle te hebben, maar in werkelijkheid hebben we die niet. Overgave betekent dan: erkennen dat je machteloos bent over anderen en situaties, en stoppen met het eindeloze gevecht om grip te krijgen. Daardoor komt er juist energie vrij voor wat wél kan: je eigen keuzes, creativiteit en verbinding met je hogere macht.
“You don’t want to surrender because you’re afraid of losing control. But you never had control. All you had was anxiety.”
- We zijn vaak bang om los te laten, omdat we denken dat we dan de controle kwijt raken. Maar die controle hadden we nooit echt. Wat we wél hadden, was voortdurende angst en spanning. Overgave haalt juist die angst weg.
“Surrender is what happens when you reach the end of your power.”
- Overgave begint op het moment dat je alles geprobeerd hebt, en merkt dat je geen kracht of oplossingen meer hebt. Juist dan kun je loslaten en hulp toelaten.
“Every time I surrender to something that I have no power over, I actually become more empowered for that which I do have power over — which is again slim but vital and sacred.”
- Als je stopt met vechten tegen dingen die je toch niet kunt veranderen, houd je energie over voor de paar dingen waar je wél invloed op hebt. Dat zijn misschien maar kleine dingen, maar ze zijn belangrijk en heilig.
Is heling mogelijk?
Ja. Ronduit Ja, Ik spreek uit ervaring. De kern: ga aan de slag met je ‘discovery’ in de richting van ‘recovery’. Voor mij is dat onder meer werken aan zelfcompassie en verbinding maken met iets wat groter dan mijzelf is. Maar ook oefenen in alleen zijn. En de mazzel hebben hierover te kunnen praten met je liefde.
Gilbert: “Heling is mogelijk. Je hoeft geen gevangene te blijven van je oude patronen. Inzicht alleen is niet genoeg — discovery is not recovery. Pas wanneer je eerlijk durft te zijn, loslaat wat je toch niet kunt beheersen en steun zoekt bij anderen, ontstaat er ruimte voor echte verandering. Herstel gaat stap voor stap. En elke stap die je zet is een bewijs dat vrijheid en waardigheid wél binnen je bereik liggen.”