Kim Schouten is docent bewegingsonderwijs en ontwikkelde KIC (Kracht In Controle). Een schoolbreed sociaal vaardigheidsprogramma voor het voortgezet onderwijs. Met elementen uit zowel individuele weerbaarheid als groepsprocessen. KIC is ontwikkeld tot een driejarig jaarprogramma voor het voortgezet onderwijs (leerjaar 1–3), waarin samenwerken, weerbaarheid en sociaal-emotioneel leren centraal staan. Het programma is op de eigen school succesvol gebleken en wordt nu gedeeld met andere VO-scholen.
We constateren dat leerlingen veranderen doordat groepsdynamiek complexer is geworden en individuele problematiek heftiger, waardoor onderwijs in haar ogen steeds ingewikkelder wordt en docenten zwaarder worden belast. Ook in haar eigen ervaring: “Ik heb zelf afgelopen jaar best wel een heel pittig jaar gehad… ja, de dynamiek wordt pittiger en de individuele problematiek , wordt pittiger.”
Ik sprak met Kim over de volgende onderwerpen: sociaal-emotioneel leren, groepsdynamiek, de kracht van bewegen, verschillen met Rots & Water, culturele diversiteit, en de ambitie om Kik als volwaardig vak landelijk neer te zetten.
Kim benadrukt dat een theorielokaal te passief en te veilig is om sociaal-emotioneel leren écht zichtbaar te maken. Door bewegen in een fysieke ruimte kunnen leerlingen zich niet verstoppen, wordt groepsdynamiek zichtbaar en ontstaat echte leerkracht. Kernpunten zijn veiligheid, samenwerken en autonomie.
Onderwerpen
Introductie & achtergrond
Sociaal-emotioneel leren & veiligheid als basis
KIC als vak i.p.v. mentoraat
Praktische inrichting – dojo’s en fysieke aanpak
“We zijn er wel langzaam achter gekomen dat we willen heel graag fysiek werken. Dan moet je niet gelijk denken aan echt alleen maar bezig zijn met zelfverdediging, maar veel breder dan dat. “
Autonomie bij leerlingen (“Dus wij gaan niet invullen hoe ze het moeten doen, maar proberen juist vanuit die autonomie te kijken hoe reageert zo’n groep in een niet gestuurde situatie.”)
Voorbeeld oefening met kickbal
Verschil tussen gymles en KIC-les
KIC-mentales en mogelijkheden buiten de gymzaal
Pedagogische kern & pijlers
Vergelijking met Rots & Water
Ambities & landelijke verspreiding
Schoolbreed & burgerschap
Diversiteit & culturele verschillen
Onderwijs wordt ingewikkelder
Wat studenten leren bij KIC
KIC als uniek jaarprogramma
Tips voor de eerste acht weken
NJI-certificering & leerlingvolgsysteem
Drie Call to Actions
Investeer bewust in de eerste acht weken – neem de tijd om je klas te leren kennen, richt je op groepsvorming en veiligheid vóórdat je de inhoud induikt.
Gebruik beweging als ingang voor sociaal-emotioneel leren – zet fysieke opdrachten en spelelementen in om leerlingen uit hun schulp te halen en echte groepsdynamiek zichtbaar te maken.
Maak sociaal-emotioneel leren structureel – behandel het niet als losse interventie, maar bouw het in als een volwaardig en herhaald vak of programma in je school.
5 meerkeuzevragen
Wat is volgens Kim de basis van KIC?
A. Motorische vaardigheid
B. Sociaal-emotioneel leren
C. Weerbaarheidstraining
D. Burgerschapskunde
Wat maakt KIC vernieuwend ten opzichte van het mentoraat?
A. Het wordt gegeven door mentoren
B. Het is een losse interventie
C. Het is een apart vak met getrainde docenten
D. Het richt zich alleen op weerbaarheid
Waarom is bewegen zo belangrijk in KIC-lessen?
A. Omdat het kinderen fitter maakt
B. Omdat kinderen zich niet kunnen verschuilen
C. Omdat motorische techniek centraal staat
D. Omdat het makkelijker te organiseren is
Wat is een belangrijk verschil tussen Rots & Water en KIC?
A. Rots & Water werkt meer met theorie
B. KIC legt meer nadruk op groepsdynamiek en een jaarmethode
C. Rots & Water richt zich vooral op burgerschap
D. KIC gebruikt geen fysieke werkvormen
Wat is de ambitie van KIC volgens Kim?
A. Een interventieprogramma blijven
B. Een keuzevak voor sportdocenten
C. Een landelijk verplicht onderdeel van LO
D. Een volwaardig schoolvak, net zo belangrijk als Nederlands of wiskunde
Video
Audio
Website