Deze studie (1) laat aan de hand van concrete video beelden zien dat geweld tussen politie en burgers meestal niet ineens ontstaat, maar stap voor stap groeit in de interactie. In hun analyse verloopt het via vijf herkenbare stappen – van het definiëren van de situatie tot een gedragsultimatum en uiteindelijk fysiek ingrijpen. Er blijken twee hoofdroutes: agent-gedreven (autoriteit herstellen) en burger-gedreven (veiligheid/controleren). Belangrijk inzicht: geweld is geen individuele keuze van één agent, maar een groeps- en interactieproces.
Een vertaling naar de IBT training
Focus niet alleen op technieken, maar op interactie.
Geweld ontstaat niet door één handeling, maar door hoe agent en burger op elkaar reageren. Dus in training: veel scenario’s waarin agenten leren letten op die wisselwerking. Vooral oefenen op even terug-stappen en het gedrag goed observeren. Oefenen met situaties waarin agenten hun emotionele intelligentie kunnen oefenen (wat wil de ander). En om de de-escaleren: niet te snel willen als je tijd hebt en er geen noodzaak van doorpakken is. Maak een praatje en zoek naar wat haakjes.
Oefen met gedragsultimatums.
De studie laat zien dat een gedrags ultimatum vaak de drempel is: “dit is je laatste kans om te luisteren, anders…”. Train agenten in duidelijk, proportioneel en herhaalbaar ultimatums geven, zonder te vaag of te hard te zijn.
Maak de twee routes herkenbaar.
Laat cursisten zien of ze in een “autoriteitsstrijd” zitten (officer-driven) of in een “veiligheidsstrijd” (citizen-driven). Het herkennen van die route kan helpen om alternatieven te kiezen vóórdat geweld nodig is.
Dit zijn maar voorbeelden van mogelijke routes maar het is goed om agenten leren bewust te zijn hoe ze samen met de andere partij op een relatief voorspelbare route kunnen zitten.
Train op collectief handelen.
Omdat het vaak een groepsproces is, moet IBT niet alleen focussen op individuele keuzes, maar ook op samenwerking tussen collega’s. Bijvoorbeeld: wie neemt het woord, wie observeert, wie grijpt in? En welke invloed heeft mijn collega op mijn escaleren of de-escaleren.
Zelfregulatie en Co-regulatie
Een casus uit het onderzoek laat zien hoe een agent zijn geduld verliest en stappen in het geweldscontinuüm overslaat. Door een combinatie van provocerende signalen van de burger (een hoofdknik “wat is er?”, het wegslaan van de hand) voelt de agent zich beledigd en reageert hij met direct fysiek geweld, zonder de gebruikelijke fase van onderhandeling. Dit leidt tot een snelle en explosieve escalatie, waarbij uiteindelijk meerdere agenten en een omstander betrokken raken. Het voorbeeld maakt duidelijk dat persoonlijke belediging en boosheid bij agenten een sterke trigger kunnen zijn voor disproportioneel optreden.
Integreer Mentale Kracht per direct ook in de-escalatie training. “be calm to get calm”…in lijn met Wendy Dorrestijn haar drie cirkels van controle is stap 1 zelfcontrole.
Bespreek met collega’s dat: hoe jij je gedraagt, beïnvloedt hoe de ander reageert. Als jij kalm blijft, geef je minder brandstof aan de escalatie en vergroot je de kans dat de ander ook kalmeert. Het is eigenlijk een gedragsregel én een mindset tegelijk. Krachtiger dan dit te zeggen is het daadwerkelijk voorleven en voordoen aan je deelnemers tijdens de IBT les!
“Rust werkt besmettelijk. Als jij je stem laag houdt, rustig beweegt en duidelijk communiceert, vergroot je de kans dat de situatie niet verder oploopt.”
Kort gezegd: IBT-training moet agenten leren zien dat geweld niet plotseling “gebeurt”, maar groeit in stappen die je samen beïnvloedt.
Eindcitaat
“Our findings show that being decisive when presenting behavioral ultimatums is important, especially in a de-escalation perspective. If such ultimatum proposed too ambiguously, conflict parties might reject it which fuels further escalation. On the other hand, if it is proposed too harshly, it might be perceived as illegitimate or excessive.
Furthermore, our analysis shows that one party is typically proposing escalation through this ultimatum that another has to react upon. Thus, force is seen as a collective effort.In the interactional domain, reacting to others and their emotional cues is inherently a collective effort, and the police’ (and citizens’) ability to align themselves with others is important to understand how force comes into action (Becker, 2004)—and when it does not.
Wat betekent dit citaat voor jou? Lees mij interpretatie helemaal onder aan (2)!
Verdieping
Hier wat teksten uit het artikel voor degene die verder willen lezen.
Most research on police use of force has focused on severe incidents. But the reality is that many encounters involve low-level force such as grabbing or pushing. As the authors put it:
“Most force involves grabbing, pushing, and pulling, which we label low-level force” (p. 283).
This study, based on CCTV footage from Amsterdam nightlife districts, asks: How do encounters between police and citizens end up being forceful?
The Interactionist Theory
The researchers draw from an interactionist perspective, focusing not only on individual decisions but also on the dynamics of interaction. In their words:
“Interactionist theory approaches social life as a joint accomplishment, emphasizing that events unfold through interaction and not through individuals acting independently” (p. 283).
This means that escalation is not simply “caused” by a single person, but emerges step by step in the back-and-forth between officer and citizen.
Alpert’s “Contest of Authority”
A key idea comes from Alpert, who argues that escalation often revolves around power and legitimacy:
“According to Alpert and Dunham (2004), many forceful encounters are best understood as a contest of authority” (p. 283).
In other words, the struggle is not always about the original issue (like disorderly behavior) but about who defines the situation and whose authority stands.
Two Pathways and Five Steps
From their analysis of 17 CCTV cases, the authors identified two separate pathways into force:
“(a) an officer-driven pathway, in which officers used force to reestablish authority, and (b) a citizen-driven pathway, in which officers used force to reestablish situational control and safety” (p. 285).
They also outline five common steps that structure escalation:
“(1) definition of the situation, (2) statement of conflict, (3) rejection, (4) a behavioral ultimatum, and (5) continuation of the conflict, after which force is used” (p. 290).
This sequence shows how both sides usually move through recognizable stages before force is applied.
Avoiding the Behavioral Ultimatum
One of the most interesting findings is that sometimes actors avoid the “behavioral ultimatum” stage altogether. The study notes:
“Avoiding the behavioral ultimatum occurred when officers used force without giving the citizen a last chance to comply” (p. 287).
This shortcut often happened when officers felt insulted, threatened, or pressed for time — leading to sudden escalation without the usual interactional build-up.
Discussion
The discussion stresses that force is not an isolated decision but the outcome of interactional pathways. Both parties contribute to escalation, and often there is an implicit “agreement” that force is coming. The authors highlight that ultimatums play a crucial role: too vague, and conflict drags on; too strong, and force can appear disproportionate. They also stress the collective nature of these encounters — involving multiple officers, bystanders, and the citizen.
Conclusion
This study uses CCTV video footage to explore interactional pathways into force. The contribution of this study is a clear process model of escalation. It helps us see how everyday encounters shift step by step toward physical interventions — and how both police and citizens play a role in that pathway.
Bronnen en opmerkingen
1. Sunde, H. M., Ejbye-Ernst, P., & Lindegaard, M. R. (2025). Exploring use of force as an interactional process: A qualitative video analysis of how Dutch police officers use physical force. Psychology of Violence, 15(3), 282–294.
2. Dit artikel laat zien dat geweld meestal niet “ineens” gebeurt, maar stap voor stap groeit in de interactie. Agenten hebben dus veel meer invloed dan ze vaak beseffen. Hun houding, toon en manier van communiceren werken als triggers of als remmen in het proces.
Les idee in algemene zin:
Oefenen met het herkennen van de momenten waarop ze escalatie voeden of juist afremmen. Bouw deze bewust in of zet even op stil als het natuurlijk voorkomt.
Agenten bewust maken van het feit dat hun gedrag direct invloed heeft op hoe burgers reageren. Hiervoor kun je gebeurtenissen uit de training of de praktijk gebruiken. Of ze elkaar laten bevragen.
Leren zien dat geweld vaak een collectief en interactief proces is, niet een individuele keuze. Hiervoor kun je ook weer gebeurtenissen uit de training of de praktijk gebruiken. Of ze elkaar laten bevragen.