Jan Hondorp is een begrip binnen de wereld van de politie,arrestatieteams en IBT. Hij was een van de jongste AT-ers ooit en stond aan wieg van de opleidingen van het arresatieteam. Maar ook van IBT! In 2023 nam ik met dank aan Marc Pollen een podcast met hem op. Voor deze IBT snack haal ik er een kort toepasbaar inzicht uit. Namelijk de kwaliteit van de IBT docent. Dit is wat Jan daarover zegt:
Geen allesweter, maar een ontwikkelaar
– De IBT-docent moet zich constant blijven ontwikkelen: Hondorp spreekt over een “halfwaardetijd van 5 jaar”. Als je je niet blijft scholen, loop je na vijf jaar achter en “sta je oude stof te verkopen” terwijl de praktijk en incidenten zich doorontwikkelen.
Meer dan sport- of schietinstructeur
– Vroeger was de IBT-docent vaak een sportdocent die samenwerkte met een vuurwapendocent. Nu moet hij of zij een integraal profiel hebben en contextgedreven onderwijs kunnen geven.
Persoonlijkheidskenmerken zijn belangrijker dan papiertjes
– Het gaat niet alleen om een didactische achtergrond, maar om persoonlijkheidskenmerken: de wil om te leren, nieuwsgierigheid, en de overtuiging dat je jezelf kunt blijven ontwikkelen.
Rol als gids en coach
– Een goede IBT-docent sluit aan bij wat volwassen lerenden nodig hebben. Niet doceren wat jij goed vindt, maar analyseren waar de operatie om vraagt en daarop onderwijs vormgeven.
– Dat lijkt meer op een coachende houding: “Niet bepalen wat goed is voor de ander, maar aansluiten bij wat volwassen onderwijs van ons vraagt.”
Balans tussen hard en soft skills
– Hondorp pleit ervoor dat IBT-docenten niet alleen fysiek- en vaardigheidstraining geven, maar ook aandacht hebben voor mentale componenten: spanning, angst, controle over jezelf, leiderschap en communicatie.
✅ Zelfchecklist voor IBT-docenten
Blijf ik leren en ontwikkelen?
– Heb ik de laatste jaren actief mijn kennis en vaardigheden vernieuwd?
– Of werk ik nog steeds vooral met wat ik 5 jaar geleden leerde?
Sluit mijn training aan op de praktijk?
– Brengen mijn lessen scenario’s die herkenbaar zijn uit de dagelijkse politiepraktijk?
– Oefen ik zowel veelvoorkomende als zeldzame, maar impactvolle situaties?
Werk ik zowel aan hard skills als soft skills?
– Geef ik ruimte voor fysieke technieken én mentale vaardigheden (spanning, controle, communicatie, leiderschap)?
– Bespreek ik hoe deelnemers mentaal kunnen op- én afschalen?
Ben ik meer coach dan zender?
– Luister ik naar wat volwassen lerenden nodig hebben, in plaats van alleen mijn eigen aanpak te volgen?
– Laat ik deelnemers reflecteren op hun handelen en leerervaring?
Straal ik zelf ‘command presence’ uit?
– Ben ik een voorbeeld in zelfbeheersing, overzicht en regie?
– Voelen deelnemers dat ik mijn vak beheers, en dat ik controle heb over mezelf en de les?
Lees meer van en over Jan in mijn boek:
De hele podcast luisteren?
Introductie Jan Hondorp, zijn loopbaan bij politie en arrestatieteam (AT).
Ontstaan en ontwikkeling van arrestatieteams in Nederland.
Zijn overstap naar opleiden: AT-opleiding en later IBT.
Ervaringen met praktijkrelevantie en de tekortkomingen van zijn eigen opleiding.
Ontwikkeling van de AT-opleiding: van groepsprestatie naar meer individuele besluitvorming.
Zoektocht naar wetenschappelijke onderbouwing en aansluiting bij gedrag- en leerpsychologie.
Relatie tussen IBT en wetenschappelijk onderzoek (o.a. aanbevelingen Ombudsman, onderzoek Wendy Dorrestijn).
Spanningsveld: trainen op extreme incidenten vs. veel voorkomende dagelijkse situaties.
Scenario-training en representativiteit (schieten/niet-schieten, op- en afschalen).
De rol van leiderschap en regie tijdens geweldsituaties.
Ontwikkelbaarheid van mentale kracht, controle en zelfvertrouwen door training.
Evolutie van IBT-onderwijs: van sport en schieten naar contextgedreven scenario-training.
Profiel en competenties van de IBT-docent (halfwaardetijd 5 jaar, noodzaak tot levenslang leren).
Praktische beperkingen: 32 uur RTGP-eis, zoeken naar efficiëntere en effectievere vormen van oefenen.
Experimenten met leren in de praktijk en kortere, herhaalde trainingsblokken.
Zijn visie op de toekomst: meer integratie van mentale componenten in IBT.
Belang van soft skills naast hard skills, en het ontwikkelen van “command presence”.
Afronding: trots op de ontwikkeling naar contextgedreven onderwijs en de autonomie van de lerende agent.
Podcast