Ben je geintresseerd in het trainen van je doelgroep in het omgaan met schrik en verrassing lees dan verder.
Is er een verschil tussen schrikken of verrast worden als piloot, agent, militair, Tacmed, ambu chauffeur enzovoorts? Ja, volgens de PhD thesis van Annemarie Landman:” The terms startle and surprise are often used interchangeably in everyday life, as well as in aviation operational practice”.
Quote:” However, it is for this thesis important to differentiate between the responses, as they have different causes and effects.
- If startle is the main cause of performance impairments, then training interventions may focus more on measures like relaxation or startle exposure to perhaps desensitize the pilots.
- On the other hand, if surprise is the main problem, then training interventions could focus more on measures to help pilots to make sense of situations that seem inexplicable.”.
Schrik is een snelle, defensieve reactie die stress opwekt en het lichaam klaarmaakt om te vechten of te vluchten aldus Landman. Gebeurtenissen waarin een dreiging zich langzaam ontwikkelt zullen ook stress en verrassing veroorzaken, maar niet per se schrik.
Bij een verrassing kun je even geen ‘sense’ maken van wat je ziet en ervaart: er is een inconsistentie tussen een observatie en de verwachtingen gebaseerd op je mentale frame, welke gebaseerd is op onder meer ervaringen in je lange termijn geheugen.
Quote:”Surprise may occur in the absence of startle, for instance when an event is simply odd and curious. Although surprise, like startle, increases arousal and draws attention to its cause, it does so in a more orienting manner (i.e., the orienting response) and less in a defensive or “flinching” manner. Examples of highly surprising events in aviation include technical failures or automation actions that are bafling” and difficult to explain.”.
Training
Voor schrik training bestaan vele goede bronnen waaronder in Nederland het werk van Erwin van Beek.
Voor het trainen van ‘verrast worden’ dien je trainingen te ontwerpen die stimuleren dat deelnemers moeten reframen onder druk. Door simulatie trainingen met variabele en onvoorspelbare situaties, die uiteraard veilig en in de leerzone blijven. En daarbij de deelnemers middelen te geven om te gaan met deze situaties, zoals bijvoorbeeld de COOL checklist.